بسم الله الرحمن الرحیم

ارزش و جایگاه زن در اسلام

انسان مخلوق خداوند است و فارغ از جنسیتش، اصل تمام انسان‌ها را نفس تشکیل می‌دهد و نفس اساس خلقت بشر است، الله متعال می‌فرمایند: یاایهاالناس اتقوا ربکم الذی خلقکم من نفس واحدة…الآیة ترجمه: ای مردم! از پروردگار تان پروا کنید همو که شما را از نفس واحدی آفرید. پس اساس خلقت انسان نفس است، چه مذکر باشد و چه مؤنث. عجیب قابل تأمل است که (نفس واحدة) هم بر آدم و هم بر حوا به طور مساوی دلالت می‌کند. هردو در نفس باهم شریک هستند و تمام اولاد آنها که تا قیامت می‌آیند نیز‌- چه مذکر باشند و چه مؤنث – در این لفظ شامل می‌شوند. این نفس، که الله متعال در جاهای متعددی از قرآن کریم به آن پرداخته است، در اصل خود، جنسیت ندارد، نه مرد و نه زن، کسی هم نمی‌تواند ادعا کند که اصل نفس مذکر است یا مؤنث. اینکه آدم علیه السلام در خلقت خود از حضرت حوا مقدم است دلیل بر این نمی‌شود که او اصل و حضرت حوا فرع باشد، همین طور دلیل نمی‌شود که حضرت حوا اصل و آدم علیه السلام فرع باشد. پس اینکه بعضی گمان می‌کنند که مرد اصل است و زن فرع آن، یا زن اصل است و مرد فرع آن، کاملا نادرست است. بلکه این نفس است که اصل هردو را تشکیل می‌دهد و از این کلمه برداشت جنسیت را نمی‌توان کرد. نفس همچنان جوهر وجودی انسان را تشکیل می‌دهد، فارغ از بحث مذکر یا مؤنث بودنش. از همین رو الله متعال هردو جنس را در امور تکلیفی برابر قرار داده است، مگر جاهایی که بنا بر خاص بودن محل، استثنا شده باشد. مانند این فرموده‌ی الله متعال:فاستجاب لهم ربهم أنی لااضیع عمل عامل منکم من ذکر او انثی بعضکم من بعض…الآیه(آل عمران۱۹۵) ترجمه: پس پروردگار شان دعای شان را اجابت کرد که من هیچ صاحب عملی از شما را ضایع نمی‌کنم از مرد یا زن. این آیه ـ به اصطلاح اصولیین ـ نص است در بیان تساوی تکلیف انسان به حیث مبدأ کلی، فارغ از بحث جنسیتی عارضی مرد یا زن بودن.

نفس یا روح چیزی است جدا از بدن و جسم، اینکه اول جسم پیدا شده است یا نفس؟ کاری به آن نداریم هرکدام اول پیدا شده باشد در هرصورت دو چیز جدا از هم‌اند. خداوند در آیات متعدد نفس را خطاب قرار می‌دهد و به تزکیه و تزیین نفس ترغیب می‌کند.